Dünyanin 1 numaralı online kariyer ağı olan ve Türkiye’de de işverenlerle iş arayanları buluşturan Monster, çeşitli alanlardaki araştırma ve makalelerle insan kaynakları dünyasına ışık tutmaya devam ediyor. Monster, bugünün genç yetişkinlerinin işe ve genel hayata karşı yaklaşımlarını anlamak üzere bir anket gerçekleştirdi. Monster TRAK ve Michigan State Üniversitesi Üniversitelilere Özgü Araştırma Kurumu tarafından ortak çalışma projesi olarak yürütülen araştırmaya 18 ve 28 yaş arasında olan 10.000’in üzerinde genç yetişkin ve ayrıca yaşları 29-61 arası 1,400’ün üzerinde yetişkin katıldığı açıklanıyor. Anketin amacı, genç neslin profilini geliştirmek imiş. Anket bugünün genç yetişkinlerinin önceki nesillere göre oldukça farklı olduğunu ortaya koyuyor. Çoğu, iddialı ve getirisi yüksek kariyerler istediklerini ifade ediyor, ama bu kariyerleri planlamak için gerekli adımları atmıyor ve bu kariyerler için hazırlanmıyorlar. Bu, gençlerin doğru bilgiyi ararken internette gezinmeleri, sayfadan sayfaya geçmeleri gibi, doğru işi ararken de bir işten çıkıp diğerine girme olasılıkları eski nesille kıyaslandığında daha fazla.Gençler işten işe ya da deneyimden deneyime atlayarak bir dizi tecrübe ediniyorlar. Aileleri ise, istedikleri zaman eve dönmelerine izin vererek ve harcamalarını finanse ederek onlara destek sağlıyor.
· Anket sonuçlarına göre, gençlerin çoğu, firmalara karşı sadakat ya da bağlılık duymuyorlar; bu nedenle bir başka firmadan daha iyi bir teklif almaları halinde, diğerini bırakmaya sıcak bakıyorlar. Ankete katılanların yaklaşık %65’i kariyerlerinin başlangıcında farklı iş fırsatlarını tarama ve deneme eğilimine devam ettiklerini belirtti. Geçmiş yıllarda ailelerinin, akrabalarının ya da arkadaşlarının işten çıkarılma ve gelirlerini kaybetmeleri sonucunda kötü durumda kaldıklarına tanık olan gençler, bugün, firmalar çalışanlarına bağlı değillerse, çalışanlar neden kuruluşlarına bağlı olsunlar diye sorguluyor.
· Ankete göre, çoğu genç yetişkin her an evlerine geri dönebilecekleri ve aileleriyle beraber yaşayabilecekleri için kendini güvende hissediyor. Ankete katılanların %64’ ümezuniyet sonrası kariyerlerine başladıktan sonra mecbur kalmaları halinde evlerine geri dönebileceklerini belirtti. Aileler, çocukları doğru işi bulana kadar onlara güvenlik sağlıyor. Bu destek sistemi onlara kendi ayaklarının üzerinde durmaya başlamadan önce onlara farklı tecrübeler peşinde koşabilme rahatlığını veriyor. Birçok genç yetişkin evlerine geri dönüp aileleriyle yaşayabilecekleri konusunda güven duyuyorlar. Çoğu zaman, yüksek ev kiraları, gençlerin ailelerinin evlerinden ayrılmalarını engelliyor. Sonuç olarak, hem gençler hem de aileleri, birlikte yaşamanın genç yetişkinklerin para biriktirmelerine daha çok olanak sağlayacağı kanısında. Birçok genç ailesiyle yaşamayı seçiyor ve bir dizi düşük ücretli bağlantısız işlere girip araba, HD televizyon, cep telefonları vb almak için para biriktirmeye kendini kaptırıyor. Ekstra ayrıcalıklara ve ödüllere, özel ilgiye öncelik tanıyorlar ama kendilerini bu ayrıcalıkları hak edebilecek işlere vermeye zorunlu hissetmiyorlar.
· Bazı genç yetişkinler kendilerinin diğerlerinden daha iyi ve üstün olduklarını ve bu nedenle, hayatta daha iyi şeylere hakkı olduğunu düşünüyorlar. Ankete katılanların yaklaşık %50’si kendileri hakkında diğerlerinden yüksek bir üstünlüğe sahip oldukları anlayıpşına hakim olduklarını belirtti. Bu da genç yetişkinlerin iş arama süreçlerinde verecekleri tavizleri engelliyor; uzlaşmalardan kaçınmalarına sebep oluyor ve hayallerindeki işi ve kariyeri aramaya devam etme yönünde cesaret veriyor. Ne istediklerini bilmeseler de belli bir işte çalıştıktan bir süre sonra ne istemediklerini biliyorlar; bu yüzden sık iş değiştirmek hangi kariyerin kendilerine uygun olduğuna karar vermelerinde onlara tecrübe kazandırarak yardımcı oluyor.
· Anket çoğu genç yetişkinin somut bir kariyer hedefi ya da planını olmadığını ortaya koydu. Ankete katılanların yaklaşık %50’si kariyer-yaşam planlarının hedefsiz olduğunu ya da daha yeni yeni şekillenmeye başladığını belirtti. Bu nedenle genç yetişkinler kendilerine en uygun kariyerin ne olduğunu bulmak amacıyla farklı deneyimler edinmek üzere sık iş değiştirme eğilimi gösteriyorlar. Sosyal bilimler ve iletişim alanlarında eğitim gören gençler arasında sık işdeğiştirmeye daha fazla rastlanıyor. Bunun aksine, tıp ya da bilgisayar teknolojileri gibi daha spesifik uzmanlık gerektiren alanlarda eğitim alan genç yetişkinlerde sık iş değiştirmeye daha az rastlanıyor. Buna ek olarak sosyoekonomik geliri daha yüksek ailelerin çocuklarında sık iş değiştirme eğilimi daha fazla gözleniyor.
ARAşTIRMA SONUÇLARI
Genç yetişkinleri önceki nesillerle karşılaştırırken 5 farklı kriter üzerinde duruldu: Bunlardan ikisi üstünlük faktörü (Kendini başkalarından üstün görme) ve hedef belirsizliği (birinin kendinden ve isteklerinden emin olamaması veya hedeflerini gerçekleştirebileceği konusunda şüpheleri olması). Üstünlük faktörü “Başkalarından özel ihtimam hak ediyorum” ve “ Çoğundan daha fazla doğal yeteneğim olduğunu biliyorum” gibi maddelerle ölçülürken; Hedef Belirsizliği “Acaba hayatım nereye doğru gidiyor” ve “ Önemli bir şey elde edecekmişim gibi görünmüyor” gibi maddelerle ölçüldü. Diğer üç etken ise genç yetişkinlerin sık iş değiştirmeye, kariyer/hayat görüşlerine ve ertelenen evliliğe dair tutumlarını değerlendirmek için belirlendi. Sık iş değiştirme etkeni “Bir işe bağlanıp kalmaktansa farklı iş tecrübelerini denemeyi tercih ederim” ve “Yeteneklerime ve ilgilerime uyan bir iş bulmak için sıkça iş değişikliğine katlanmaya razıyım” gibi maddelerle ölçüldü. Kariyer/Hayat görüşü etkeni “ıyi tanımlanmış bir kariyer planım yok” ve “On yıl sonra hayatım nasıl olur hayal edemiyorum” gibi maddelerle ölçüldü. Son olarak, Ertelenen Evlilik etkeni iki maddeyle ölçüldü: “ şu noktada evlilik benim için büyük öncelikli değil” ve “ Yuva kurup evlenmeden önce birkaç yıl daha bekâr kalmam gerektiğine inanıyorum”. Bütün etkenler için, cevaplayanlar, katıldıkları ya da katılmadıkları her cümleye 1-5 arası puan verdiler.
Yaş Gruplarına göre Hedef Belirsizliği ve Kendini Üstün Görme
Dört farklı yaş grubunda gençlerin, iki kişilik faktörüne nasıl cevap verdiklerini tarif ediyor: Kendini Üstün Görme ve Hedef Belirsizliği. Her iki durumda da yaşları 18 ve 28 arası genç erişkinler istatistiksel olarak diğer yaş gruplarından fazlalar; kendilerini başkalarına göre daha üstün görüyor ve hedeflerinde bir kararsızlık gözleniyor. Kendini üstün görme ve hedef belirsizliği denince 18-28 yaş grubunu 29-39 yaş grubu takip ediyor.
Yaş Gruplarına göre Sık ış Değiştirme, Hayat Görüşü ve Evlilik
Geri kalan üç etken hakkında dört farklı yaş grubunun eğilimlerini gösteriyor. Bir kez daha, gençler diğer gruplardan önemli farklılıklar gösteriyor ve bu da gösteriyor ki sık iş değiştirmeye ve evliliği ertelemeye daha yatkınlar ve kariyer ve genel hayat için somut bir görüşe sahip olmaktan uzaklar.
“Mecbur kalırsam, ailemin yanına geri döner ve onlarla yaşarım.”
18-28 yaş arası anket katılımcılarına şu cümleye katılıp katılmadıkları soruldu. “Mecbur kalsaydım, ailemin yanına geri döner ve onlarla yaşardım.” Bu cümleye “kesinlikle katılıyorum” diyenler %31, “katılıyorum” diyenler %33, “kararsızım”diyenler %14, “katılmıyorum” diyenler %10,”kesinlikle katılmıyorum” diyenler %12 oldu.
Bu tabloya bakıldığında genç yetişkinlerin % 64’ü mecbur kalırsa ailesinin yanına geri dönüp, onlarla yaşayabileceğini ifade ediyor; bu da gösteriyor ki genç yetişkinlerin çoğu maddi bağımsızlıklarını elde edemese ya da sürdüremeseler bile ailelerinin onları destekleyeceklerini düşünüyorlar. Bazı gençler, daire kiralamanın yüksek bedelini, evde aileleriyle kalmalarına neden olarak gösterdiler. Diğerleri, araba, bilgisayar veya lüks eşya için para biriktirmenin faydalarını örnek olarak verdiler.
Sosyoekonomik duruma göre iş değiştirme eğilimi
Bir başka anket sorusuna göre, düşük gelirli ailelerden gelen gençlerin yüksek gelirli ailelerden gelen gençlerle kıyaslandığında sık iş değiştirmeye daha soğuk baktıkları ortaya çıktı. Ekonomik gereksinimlerin iş değiştirme davranışlarını değiştirebileceğini gösteriyor.
Cinsiyete dayalı farklılıklar
Anket ölçümlerinde cinsiyet farlılıkları az olarak gözlemlendi. Tek farklılık “üstünlük” ve “geç evlilik” kriterlerinde gözlendi. Genç erkeklerin kendilerini genç kadınlara kıyasla başkalarından daha üstün gördükleri ortaya çıktı. Evliliği yüksek ölçüde öncelik olarak görmeyen erkeklerin, geç evlilik kriterinde kadınlara oranla daha fazla olduğu ortaya çıktı.
Üniversite Bölümlerine dayalı farlılıklar
Sık ış Değiştirme faktöründe, genç yetişkinlerin üniversite bölümlerinin rol oynadığı gözlendi. Eğitim, sağlık ve bilgisayar bilimini üniversite bölümü olarak bildiren genç yetişkinler farklı işleri deneyeceklerine en az olasılıkla katılanlar oldu. Diğer taraftan, iletişim, sosyal bilimler, ya da fen-edebiyat bilimleri üniversite bölümleri olarak bildiren genç yetişkinler ise doğru işi bulmak için sık iş değiştirebileceklerine en fazla olasılıkla katılanlar oldu. Bu nedenle, belirli uzmanlık gerektiren mesleklerde eğitim alan yetişkinlere göre, diğer yetişkinlerin sık iş değiştirmeye daha fazla eğilim gösterdikleri ortaya çıktı.
ış sadakatinden kaçınma
Sık ış Değiştirme davranışının bir sonucu iş arayanın hiçbir kuruluşa bağlı ya da sadık olmamasıdır. Ankette genç yetişkinlerden kendilerine sorulan bir cümleyi oylamaları istendi: “Bir iş teklifini kabul etsem ve karşıma daha iyisi çıksa, ilk firmaya fikrimi değiştirdim daha iyi olan teklifi kabul edeceğim demekte güçlük çekmezdim”. Bu soruya cevap veren genç yetişkinlerin % 44’ü bu cümleye katıldığını belirtti. Birçok daha yaşlı yetişkin bu bulguyu genç nesil için olumsuz bir düşünce olarak görüyor ve kabul edilen işin bırakılmasını karaktersizlik ya da etik eksikliğine bağlıyor.
Diğer taraftan, anket yapılan birçok genç, bu yüzdenin daha yüksek olmamasına şaşkınlık gösterdi. Birçoğu, fikir değişikliğinin kolay bir karar olacağını çünkü odağın her zaman daha iyi bir iş teklifi elde etmek olduğunu ve bir teklif kabul edildiğinde daha iyisini arama sürecinin bitmeyeceğini ifade ettiler. Diğerleri, arkadaşlarının ve aile üyelerinin işlerini ve/veya gelirlerini kaybettiklerini gözlemlediklerini ve firmaların çalışanlarına bağlı ya da sadık olmadıkları sonucuna vardıklarını belirttiler. Bu nedenle, bir şirkete neden sadık olmaları gerektiğini sorguluyor ve kariyerlerinde ilerlemenin, iş ve firma değiştirmelerine bağlı olabileceğini düşünüyorlar.
GENÇLERDE 4 FARKLI GRUP PROFıLı ORTAYA ÇIKTI!
Anket, genç yetişkinlerde 4 farklı grup ortaya çıkardı:
Grup 1 – Sık iş değiştirme niyeti olmayan ve iddiasız kariyer planı olanlar gençler;
Bu grup kariyer seçenekleri üzerinde düşünmeye fazla zaman harcamamış ve henüz kariyerlerinde ilerlemek için ne tür tecrübeler edinmeleri gerektiğini bilemeyenlerden oluşmaktadır. Bunların, daha genç katılımcılar olduklarını ve okul çalışmalarına yoğunlaşıp kariyer planlarına henüz fazla zaman ayırmamış oldukları varsayılıyor. Durumları tecrübe kazandıkça değişecektir ancak ders yükü altında boğulup mezuniyet sonrası planlarını yapmamış olan öğrencilerle çok sık karşılaşmaktayız.
Grup 2 – Sık iş değiştirme niyeti olmayan ve yüksek kariyer beklentili gençler;
Bu grup, motiveli ve yönlendirilmiş grup olarak tanımlanabilir. Nereye gitmek istediklerini bilirler ve erken bir kariyere sahip olmak için ne yapmaları gerektiği hakkında net bir fikre sahiptirler. Bu gruptakilerin işverenler tarafından istekli bir şekilde aranacağını ve kendilerini şirkete, nasıl faydalı olabilecekleri konusunda iyi ve açık bir şekilde ifade edebileceklerini düşünüyoruz.
Grup 3 – Sık iş değiştirmeye niyetli ve iddiasız kariyer planı olan gençler;
Bu grubun üyeleri amaçsız olarak nitelendirilebilir. Mezuniyet sonrasında ne yapmak istediklerine karar veremezler ve kendilerini tanımlama (öz-benlik) konusunda sıkıntı çekerler. Kim olduklarını ve ne istediklerini anlayabilmek için birçok deneyim/tecrübenin içinde yer almak isterler. Tek sorun bu bireylerin kazandıkları bu tecrübelerin kendilerine ve sahip olmak istedikleri kariyere ve kariyer planlarına ayna tutup tutamadığı ve kendilerinin nasıl şekillendiklerini doğru algılamalarıdır. Eğer bu deneyim kazanma çabaları sadece kapağı bir yere atabilmek ve kendilerini şanslı saymaksa, yapılacak ileri düzey çalışmalar bu beklentileri ve kişiliklerini tanımlayabilir ve onlara yardım edebilecek programların şekillenmesini sağlayabilir.
Grup 4 – Sık iş değiştirme ve yüksek kariyer beklentili gençler;
Bu bireyler motiveleri olan ancak bu doğrultuda yönlendirilmemiş olarak tanımlanan gruptur. Nereye gitmek istediklerini bilirler ancak oraya nasıl ulaşacaklarından emin değillerdir. Sık iş değiştirme bu durumda doğru şirkette doğru pozisyonu bulmalarına yardımcı olabilir. Bir bireyin yönlendirilmemiş/hedefsiz olarak geçireceği süre o bireye bağlı olarak değişir. Bazı bireyler birkaç hamleyle yolunu bulabilirken diğerleri doğru işi bulabilmek için sayısız deneyim yaşamak zorunda kalabilir.