ışe alım için görüşülen adayın yetkinlikleri ne derece önemli ise, o kişinin geçmiş iş yaşantısı hakkında sağlıklı bilgi edinebilmek de bir o kadar önem taşıyor. Ancak “referans kontrolü” olarak adlandırılan bu süreç ülkemiz iş dünyasında yeterince ciddiye alınmadığı gibi, genellikle de birkaç basmakalıp telefon görüşmesiyle geçiştiriliyor. Oysaki işe eleman alırken, üzerinde durulması gereken en kritik noktalardan birini referans kontrolü oluşturuyor. ABD ve ıngiltere’de BT pozisyonları için gerçekleştirilen işe alımlarda, adayların yaklaşık %30’u için 3 ve daha fazla kişiyle, %35’i için ise 1 ya da 2 kişiyle görüşülerek referans kontrolü yapılıyor. Ülkemizdeyse referans kontrolüne yeterince önem verilmiyor. Referans için başvurulan kişi ortalaması aday başına 2’nin altında kalıyor. Referans kontrolü için bilgisine başvurulanlar da genellikle adayın CV’sinde yer alan değil, işe alım yapan şirket yetkilisinin kendi bağlantılarıyla ulaştığı kişiler oluyor.
Referans kontrolü, kişinin yeni işyerinde gelecekte sergileyeceği performans hakkında fikir yürütülmesine ve CV’sinde belirttiği ya da sözel olarak sunduğu bilgilerin geçerliliğinin kontrol edilmesine yardımcı oluyor. Adayın verdiği bilgilerin onaylatılması (unvanı, çalışma süresi, görev tanımı, vb.) ve önceki işyerlerinde göstermiş olduğu performans, iletişim gücü, kişiliği ile davranışları hakkında bilgi toplanması, işe alım yapan firmanın daha doğru bir karar vermesini sağlıyor. Yeni mezunlar için referans kontrolü, staj yaptıkları şirketlerden ve mezun oldukları okuldaki öğretim görevlilerinden yapılabiliyor. ış hayatına atılmış kişiler içinse eski işyerindeki mesai arkadaşları, astları ve üstleriyle görüşülebiliyor.
Referans kontrolü yapılırken, görüşülen kişiye net sorular yöneltilmesi gerekiyor. Bu sayede işe alınması düşünülen kişi hakkında daha kesin bir yargıya varılabiliyor. Olumsuz bir referans alındığı takdirde, bu görüşün objektif bir bakış açısıyla sunulduğunu kesinleştirmek amacıyla daha derinlemesine sorular yöneltilebiliyor ve birkaç farklı kişiden daha görüş alınabiliyor. Böylece verilen bilginin doğruluğu ve geçerliliği teyit edilmeye çalışılıyor. Sağlıklı ve güvenilir bir sonuç elde edebilmek için en az üç kişiyle görüşülerek referans kontrolü yapılması, bu kişilerin de tercihen adayın son işyerlerinde çalışan eski yöneticileri olması gerekiyor.
Bilgi ve iletişim teknolojileri sektörümüze yönelik ıK danışmanlığı hizmeti veren ve işe alımlarda referans kontrolünün büyük önem taşıdığını belirten ınproda Genel Müdürü Günnur Aktoros konuya ilişkin şu bilgileri veriyor: “Referans kontrolü çalışmaları dikkatlice gerçekleştirildiği takdirde, adayın yerleştirileceği pozisyonda başarılı olup olamayacağının çok daha sağlıklı olarak ölçülmesi mümkün. ınproda olarak referans kontrolünün önemini çok iyi biliyor ve bu çalışmaları özel yöntemlerle gerçekleştiriyoruz. Bu yöntemler sayesinde hem adayın ilgili pozisyon için uygun olup olmadığını saptıyor, hem de ilgili şirketin kurum kültürüne uyum sağlamakta sorun yaşayıp yaşamayacağını ölçümlemeye çalışıyoruz. ışe yerleştirme ve devamlılık anlamında elde ettiğimiz sonuçlara baktığımız zaman, bu çalışmaların son derece başarılı sonuçlar ürettiğini söylemek yanlış olmaz. Referans kontrolünün, adayın eski işyerinde 360 derece anlayışıyla birden fazla kişi üzerinden ve farklı seviyelerdeki çalışanlarla görüşülerek yapılması daha sağlıklı sonuçlar elde edilmesine imkan veriyor.”