Tübider Tüketiciyi Koruma Derneği, Kredi Kartları konusundaki sorunlarla ilgili olarak TBMM’deki milletvekillerine mektup gönderdi. Tübider’in mektubu şu şekilde;
Sayın Miletvekili
Hazırlık süreci 2004 yılının aralık ayında başlayan “Banka ve Kredi Kartları yasa tasarısı taslağı” bir yıllık bir süreçten sonra T.B.M.M. ye tasarı olarak sunulmuş ve yasalaştırılması, kredi kartı sorunu olan yada olmayan tüm toplum kesimleri tarafından beklenmektedir.
Banka ve Kredi kartları yasa tasarısı yaşanan sorunların sonucu ve toplumsal ihtiyaçların gereği olarak ortaya çıkmış olup, bazı kesimlerce ifade edildiği gibi, dağıtılan 19.300.000 kredi kartıyla ilgili ne %2 oranında, nede 200.000 kişiyi ilgilendiren bir sorun vardır. Sorun tüm toplumun sorunu olduğu gibi, ülke ekonomisinin sorunudur.
2003 yılında 4822 sayılı kanunla değişik 4077 sayılı kanunun geçici 2. maddesiyle önemli bir karar alınmış ve bu karar sonunda 180.000 kredi karı mağdurundan 100.000 bini yasanın ilgili maddesinden yararlanmak için başvurmuş, yaklaşık 40.000 tüketici yasaya uygun ödemelerini yaparak borçlarını tasfiye etmiştir.
Ancak bu gün var olan sorun çok daha büyük ve önemli olarak karşımızda durmaktadır. Bu sorunu yaratan neden ve uygulamalar açık bir biçimde görülmektedir. Aileler dağılmakta, kredi kartı nedenli intiharlar gün geçtikçe artmaktadır. (2005 yılı bilinen 17 ölümlü intihar.)
Bankaların yaptığı uygulamalar kredi kartı sorununun bu aşamaya gelmesine neden olmuştur/olmaktadır. Meydanlarda, sokaklarda yada alışveriş merkezlerinde kurulan standlarda gelişi güzel dağıtılan kredi kartlarının nedenlerden biri yanında, tefeci faizini aşan oranlarda fahiş faizlerin uygulanmasının temel neden olduğunu bu nedenle de faiz oranlarına ilişkin yapılacak bir düzenleme, sorunu toplumsal
bir sorun olmaktan çıkaracak ve çözüm yaratacaktır.
Bankaların tüketicileri mağdur eden bazı uygulamalarına baktığımızda, mağduriyetlerinin nasıl oluştuğunu görebiliriz.
* Ekstredeki borç tutarının asgari ödemesini yapan tüketiciye ilgili aya ait akdi faiz uygulanmakta, bir sonraki ay yine asgari ödeme yapıldığında önceki ay uygulanmış akdi faizli borca akdi faiz uygulanarak faizin faizi yani bileşik faiz uygulanmakta ve tefeci faizini aşan süreç başlamaktadır.
* Bankalar TKHK un 10.,10/A maddeleri gereği faiz oranların ayrı ve açık bir biçimde ilgili belgeler üzerinde belirtmeleri gerekirken, bunu yapmayarak hem yasayı ihlal ediyorlar hem de itiraz edilmeyerek kesinleşen borçlarda akdi faizi ayrı, akdi faiz+temerrüt faizi birlikte alarak bir başka haksız kazanç sağlamaktadırlar.
* Yasa gereği tüketicilere bir örneğinin verilmesi zorunlu olan sözleşmeler verilmeyerek hakların kullanılması ve bilgilenme hakları engellenmektedir.
* Ocak/2006 tarihi itibariyle bankaların uyguladıkları akdi faiz oranları en düşük %2.90 ile en yüksek %8.45 dir. Bankalar arasında bu kadar farklı faiz oranları nereden kaynaklanmaktadır. Hangi hizmet farkı ve kalitesi bu durumu ortaya çıkarmaktadır? bu belli değildir.
TÜBıDER olarak bankalara karşı açtığımız yasa ihlal edilerek mağduriyetlere yol açan bu konularla ilgili davalarda bankaları mahkum ettirerek durumu yargı kararıyla belgelemiş bulunmaktayız.
(ıstanbul 1. tüketici mahkemesi 2004/1892E – 2004/1894E sayılı dosyaları) Bankalar bu soruların yanıtlarını net bir biçimde doğru olarak verdiklerinde ülkemizde kredi kartı sorununun bizce belli olan nedenleri kamuoyu nezdinde de açıkça ortaya çıkacaktır.
Bankalar birliği ile kredi kartları merkezi ve BDDK yetkilileri aşağıdaki soruları yanıtlamalıdır. 31/12/2005 tarihi itibariyle,
a)- Tüketicilere dağıtılan 29.300.000 kredi kartından, kaç adedi fiili olarak kullanılmaktadır?
b)- Kredi kartı kullanımından dolayı temerrüde (gecikme) düşen kredi kartlarının sayısı ve kullanımda olan kredi kartlarına oranı ne kadardır?
c)- Kat ihtarnamesi gönderilen kart sayısı ve kullanımda olan kredi kartlarına oranı ne kadardır?
d)- Gerek temerrüt aşamasında yada temerrüt sonucu, gerekse kat ihtarnamesi gönderilmesi sonucu ödemeleri taksitlendirilen kart sayısı ve oranı ne kadardır?
e)- ıcra takibi yapılan kart sayısı ne kadardır ve oranı ne kadardır?
f)- Sadece asgari ödemesi yapılarak kullanımı devam eden kart sayısı ve oranı ne kadardır.
Bu soruların rakamsal yanıtlarını alt alta topladığınızda ülkemizdeki kredi kartı mağdurlarının gerçek sayısı ve oranı ortaya çıkacaktır.
Banka ve kredi kartları yasa tasarısının içeriği itibariyle, toplumsal beklentilere yanıt verecek, ihtiyaçları karşılayacak düzeyde olmalıdır. Bu durum bir gereklilik ve zorunluluktur.
Gerek çalışmalarımız sonucu gerekse tüketicilerimizin ilettikleri yaşanan sorunlardan hareketle,
Kredi kartları yasa tasarısının TBMM de acil olarak ve ihtiyaçlara yanıt verecek içerikte yasalaştırılması gerekliliği bir kez daha ortaya çıkmaktadır.
*Kredi kartlarının rasgele dağıtılmasının önüne geçilecek düzenleme mutlaka yapılmalıdır. Düzenleme yetkisi tasarıda belirtildiği gibi, Bankalar birliği ile Türkiye katılım bankaları birliğinin keyfiyetine bırakılmamalıdır. (Madde 8)
*Akdi faiz oranları sınırlanarak geriye dönük mağduriyetlere neden olmayacak çözümler üretilmeli, bu düzenleme yapılırken uluslararası kriterler değil, ulusal kriterler temel alınmalıdır. (Merkez bankasının borç verme faizinin 2 katı oranının da bir akdi faiz oranı öngörülebilir.)
*Bankalara, tek taraflı olarak, faiz artışı ve sözleşmelerde değişiklik yapma yetkisi veren hükümler tasarıdan çıkarılmalıdır. (Madde 25) (Bu konuda, TKHK 10.-10/A hükümleri yeterlidir.)
*Yasanın yürürlük tarihinden önceki sürece ait mağduriyetlerin önlenmesi açısından, borçların affedilmesini değil hakkaniyetle tasfiyesini sağlayacak geçici bir düzenleme mutlaka yapılmalıdır.
* Tasarıda belirtilen “asgari ödemenin altındaki ödemelerde borca gecikme faizi uygulanır” ibaresi istismara mağduriyete neden olacağından tasarıdan çıkarılmalıdır. (Madde 26/2. paragraf)
* Kredi kartlarında sigorta zorunlu olmalı ve sigorta ücreti ekstreden aylık olarak tahsil edilmesi
hükmü tasarıya eklenmelidir (md.12)
*Kredi kartlarının işleyişini etkileyecek ilintili diğer yasaların bu yasayla uyumu kesinlikle sağlanmalıdır. (Borçlar kanunu, ıcra iflas kanunu vs.)
Tüketicinin kesinlikle af talebi yoktur. Tüketici temerrüt tarihindeki ana borcunu enflasyon oranında bir faizle ve 12 ay taksitle ödemek istiyor.
Yasalaşma sürecinde tüketicilerin isteği olan önerilerimiz kesinlikle dikkate alınmalı ve tasarı kapsamında yasalaştırılmalıdır.
Aksi durumda çıkarılacak yasa toplumsal ihtiyaçlara bu haliyle yanıt vermeyecek ve sorunlar daha da büyüyerek devam edecektir.
TÜKETıCıNıN KART AZABINA SON VERıLMESı ıÇıN,
HAKSIZ UYGULAMALARI DURDURACAK ÖNLEMLER ACıLEN ALINMALIDIR…
Bu görev, sadece hükümetin değil parlamentodaki tüm siyasi partilerin ve parlamenterlerin sorumluluğu ve görevidir.
Binlerce tüketicimiz yasalaşma süreciyle ortaya çıkacak sonucu sandıkta gerektiği gibi değerlendireceklerini bizlere ifade etmektedirler.