10 Aralık 1919 tarihinde Kastamonu’da 3 bin kadının katılımı ile Anadolu işgalini protesto etmek üzere gerçekleştirilen ve kaynaklarda ülkemizin ilk kadın mitingi olarak yer almasıyla simgesel değere sahip olan “Kastamonu Kadın Mitingi”nin 100.Yıldönümü, Dünya Mirası Kastamonu İnisiyatifi (DMKI) tarafından çeşitli etkinliklerle kutlanıyor.
Kastamonu’nun doğal, kültürel ve tarihsel mirasına sahip çıkarak ilin sürdürülebilir gelişimine katkıda bulunmak üzere kurulmuş bir sivil girişim olan Dünya Mirası Kastamonu İnisiyatifi (DMKİ), Aralık ayında önemli bir tarihi konuyu gündeme taşıyor.
Atatürk’ün Samsun’a çıkarak Milli Mücadele’yi başlatmasından birkaç ay sonra, Anadolu’nun yabancı kuvvetler tarafından işgalini protesto etmek amacıyla 10 Aralık 1919’da Kastamonu’da bir miting düzenlendi. Milli Mücadele tarihine ilişkin kayıtlarda ülkenin ilk kadın mitingi olduğu belirtilen 10 Aralık 1919 Kastamonu Kadın Mitingi, yörenin aydın kadınları öncülüğünde, 3 bin kadının katılımı ile gerçekleşmiş ve miting dönemin yerel gazetelerinde geniş yer bulmuştu.
Kastamonulu kadınlar dünyaya seslerini duyurmak için bir araya gelmekle kalmamış, Anadolu işgali hakkındaki görüşlerini bildirmek için diplomasi yolunu da kullanarak, hem dönemin Osmanlı yönetimine, hem de konuyla ilişkili olan ABD, İngiltere, Fransa gibi ülkelerin devlet başkanlarının eşlerine kadın bakış açısını dile getiren telgraflar yollamışlardı.
Aralık ayı boyunca anma etkinlikleri
Dünya Mirası Kastamonu İnisiyatifi, bu önemli mitingin 100. yıl dönümünü özel etkinliklerle kutluyor.
“Kastamonu’dan Dünyaya Açılan Kadın Ufku” üst başlığı ile düzenlenen etkinlikler kapsamında 9 Aralık 2019’da Kastamonu Saray Hamamı Kültür ve Sanat Merkezi’nde “Milli Mücadele ve Kastamonu / Kastamonu’dan Dünyaya Açılan Kadın Ufku” başlıklı bir dönem sergisi düzenlecek. Küratörlüğünü İzzeddin Çalışlar’ın, proje tasarımını ise Cubis Art İstanbul’un üstlendiği sergi 10 Ocak 2020 tarihine kadar açık olacak.
İstanbul’da ise, 14 Aralık 2019’ta Cemal Reşit Rey Konser Salonu’nda Pelin Batu’nun sunuculuğunu üstleneceği özel bir gala gecesi düzenlenecek. Kastamonu Kadın Mitingi’nin 100.yılı onuruna besteci ve orkestra şefi Oğuzhan Balcı’nın bestelediği senfonik eserin prömiyerinin gerçekleşeceği gecede Nemeth Quartet solist olarak sahne alacak, Selçuk Metin’in yönetmenliğini yaptığı özel filmin ilk gösterimi yapılacak. Ayrıca Türkiye’nin ilk kadın mitinginin 100.yılına özel Saygı Ödülü de sahibine takdim edilecek.
Etkinlikler, 18 Aralık 2019’ta Tarih Vakfı işbirliğiyle gerçekleşecek panel ile devam edecek. Panelde Osmanlı’dan Türkiye Cumhuriyeti’ne feminizmin tarihi, milli mücadele döneminde kadın ve Kastamonu Kadın Mitingi ana başlıkları ele alınacak.
Konuya ilişkin olarak DMKİ Başkanı Atıf Uğurlu ve DMKİ üyesi, proje sözcüsü Zeynep Esen şunları söylediler:
“Kastamonu’nun sürdürülebilir gelişimine katkıda bulunmak, yerel değerlere ait bilinirliğini artırmak amacıyla, sivil bir girişim olan Dünya Mirası Kastamonu İnisiyatifi çatısı altında 2017 yılından bu yana faaliyetler yürütüyoruz. 10 Aralık 1919 Kadın Mitingi’nin 100.Yıldönümü projesi de, hem ilimiz hem de ülkemiz için önemli bir yere sahip. 100 yıl önce gerçekleşen bu müthiş kadın inisiyatifini kültür, sanat ve tarih bağlamında ele alan ve kutlayan çeşitli etkinliklerin ardından projeyi, farklı paydaşların da destekleriyle, Batı Karadenizli kadınların sosyo-kültürel gelişimine katkıda bulunacak bir Kadın Enstitüsü’nü de içeren çeşitli yerel projeler ile taçlandırmak ve ‘Kastamonu’dan Dünyaya Açılan Kadın Ufku’nu yıllara yayarak genişletmek, en büyük arzumuz.”
