ınsanların yaşam kalitesini artırmak için çalışan araştırmacı ilaç firmaları çocuk hastalıklarına karşı mücadeleye özel bir önem veriyor. Dünyanın değişik köşelerindeki araştırma laboratuarlarında bilim insanları çocukların yaşam kalitesini yükseltecek, ölüm oranlarını azaltacak yeni ilaçlar üzerinde çalışıyor. Gelişmiş ülkelerde çocukların kullanımına sunulmuş olan üç yeni ilaç için de Türkiye’de onay bekleniyor.
Araştırmacı ılaç Firmaları Derneği (AıFD) bugün dünya genelinde araştırma ve geliştirme aşamasında olan ve özel olarak çocukların ihtiyaçlarına yönelik 150’den fazla yeni ilaç üzerinde çalışılmakta olduğunu açıkladı. AıFD ayrıca, üyesi bulunan şirketlerin Sağlık Bakanlığı’ndan çocuklar için 3 yeni ilaç sunduğunu ve bunlar için geri ödeme onayı beklendiğini açıkladı.
Geliştirme aşamasındaki 150’den fazla ilacın bazıları için klinik çalışmalar yürütülürken, bir kısmı için ise Türkiye dahil çeşitli ülkelerde mevzuat veya geri ödeme açısından onay bekleniyor. Çocuklar için geliştirilmekte olan ilaç ve aşılar arasında, 1 ila 14 yaş arası çocuklarda bir numaralı ölüm nedeni olan kansere karşı 32 yeni ilaç bulunuyor. Ayrıca, dünya genelinde, çocuklara yönelik olarak en az 15 yeni aşı halen geliştiriliyor.
Geri ödeme için Türk yetkili makamlarına sunulan 3 yeni ilaç arasında bebeklerde erken ölüm sebebi olan ciddi enfeksiyonlara karşı 2 yeni aşı bulunuyor.
AıFD Genel Sekreteri Engin Güner, “Bu yeni ilaçların, çocuklar ve aileleri için umut olacağına inanıyorum. Yenilikçi ilaçlar ve aşılar bugüne kadar dünyada ve Türkiye’de milyonlarca çocuğunun hayatını kurtardı, sağlıklarını güçlendirdi. Eczane raflarına çıkmak için sıra bekleyen yeni ilaçlar çocuklarımızın sağlıklı ve üretken bireyler olarak toplumdaki yerlerini almalarını sağlayacaktır. Yetkili makamlar bu ilaçların geri ödemesini onayladıktan sonra, ülkenin dört bir yanındaki sağlık profesyonelleri bunları elde edebilecek ve ihtiyaç duyan çocuklarla ailelerine sunabilecekler.”
AıFD’den alınan bilgiye göre, araştırmacı ilaç firmaları, geliştirme aşamasındaki 150 yeni ilaca ek olarak halen AıDS, diyabet, kanser, jüvenil römatoid artrit ve diğer hastalıklar da dahil, çocuklara yönelik ilaçlar için en az 600 çalışma yapılıyor. Bu çalışmaların bir kısmı sürerken, bazılarının da tamamlanmış olduğu belirtiliyor.
Halen dünya genelinde çocuklara yönelik yeni ilaç geliştirme çalışmaları kapsamında kansere yönelik 32 yeni ilaç, sistik fibrozise yönelik 15 yeni ilaç, 15 aşı, 11 antiinfektif, 11 kardiyovasküler, göz bozukluklarına yönelik 9 yeni ilaç, 9 pediyatrik astım ilacı, psikiyatrik hastalıklar için 9 ilaç ve solunum bozuklukları için de 8 ilaç bulunuyor. Bu ilaçlar, çocuk sağlığını etkileyen 20 farklı hastalık kategorisinin tedavisine yönelik olarak geliştiriliyor.
Halen Türkiye’de geri ödeme onayı bekleyen 20’yi aşkın yeni ilaç bulunuyor. Bunların 3’ü çocuklara yönelik yeni ilaç ve aşılar. Amerika, Avrupa veya Japonya’da yetkili kuruluşlardan yeni ilaç onayları alındıktan sonra, Türkiye’den ruhsat ve hastalık fonu geri ödeme onayı almak ortalama olarak 2 yıldan fazla sürebiliyor.
Bu uzun onay sürecinin hastaları zor durumda bıraktığını hatırlatan AıFD Genel Sekreteri Güner, “AıFD’nin, yeni ilaçların ortalama ruhsat süresini ve ayrıca halen ortalama 200 günü geçen geri ödeme gözden geçirme süresini kısaltmak için yetkililerle beraber çalıştığını” kaydetti. Bu kapsamda Avrupa Birliğine uyum çalışmaları çerçevesinde Sağlık Bakanlığınca ruhsat süresinin Avrupa’da olduğu gibi 210 takvim gününe düşürülmüş olmasını memnuniyetle karşıladıklarını ancak asıl sıkıntının geri ödeme listesine alınmada yaşandığını belirtti.
Geçtiğimiz 75 yılda çocuk hastalıklarıyla mücadelede kullanılan ilaçlarda hatırı sayılır ilerlemeler kaydedildi. Yüz yıl önce, Türk çocuklarının yarısı çocuk hastalıkları nedeniyle hayatını kaybediyordu. Bugün ise Türkiye’de doğan bir çocuk yüz yıl önce doğmuş olan bir çocuğa oranla ortalama 25 yıl daha uzun ömür beklentisine sahip bulunuyor. Son yıllarda bebek ölümlerinin önlenmesinde de önemli mesafe kaydedilmiştir.
Bu ilerleme büyük ölçüde Türk çocuklarını çocuk felci, kızamık, kızamıkçık, kabakulak, boğmaca, suçiçeği, difteri, Hepatit B, menenjit ve zatürre gibi çocuk hastalıklarına karşı koruyan modern ve yenilikçi aşıların geliştirilmesi sayesinde elde edildi. Antibiyotiklerle aşılar tehikeli çocuk hastalıklarının önlenmesinde veya tedavisinde güçlü birer araç oldular.
