Türkiye’nin en önemli çevre sorunlarından biri olan hava kirliliği ile ilgili, Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından örnek bir projeye ıstanbul’da imza atıldı. Dünyada birkaç örneği bulunan “Hava Kalitesi ızleme Ağı” projesi; Türkiye’nin her ilinde, her an hava kalitesi verilerine ulaşılabilme imkanı sağlayarak, gerekli önlemleri kesin verilerle en kısa zamanda alma konusunda büyük önem taşıyor. Türkiye’de teknolojik altyapı ve kapsamı açısından diğer ülkelere örnek teşkil edecek ve ilk defa hayata geçirilen projenin en önemli özelliği ise, 81 ilde hava kalitesi ile ilgili tüm detayların kesintisiz ve şeffaf bir şekilde otomatik olarak www.havaizleme.com adresinden her saat başı izlenebilmesi.
Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından 2005 yılında başlatılan ve iki yılda tüm illerin altyapı çalışmalarının tamamlandığı Hava Kalitesi ızleme Ağı Projesi, toplam 10 Milyon Euro yatırım ile gerçekleştirildi.
Normtest firmasının teknolojik altyapı olarak destek verdiği projede, illerde hava kirliliğinin en yoğun yaşandığı bölgelere kurulan özel sistem kabinleri ile her saat tüm veriler toplanarak internet ortamına el değmeden aktarılıyor.
En büyük çevre projelerinden biri olma özelliğini taşıyan Hava Kalitesi ızleme Ağı sistemi lansman toplantısında projeyi anlatan Çevre ve Orman Bakanı Osman Pepe konuşmasında “Hava kalitesinin doğru bir şekilde tespit edilmesi hem insanların sağlıklı bir çevrede yaşayabilmesi için alınabilecek tedbirlere ışık tutması, hem de Avrupa Birliği hava kalitesi direktiflerinde belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilebilmesi açısından büyük önem arz etmektedir. Hava kalitesi konusunda insanların olumsuz yönde etkilenmemesi için en kısa sürede kirlilik seviyesinin bilinerek eyleme geçilmesi gerekmektedir. Bilindiği gibi en önemli çevre sorunlarından biri de hava kirliliğidir. Ülkemizde hava kirliliği genel olarak ısınma, sanayi ve motorlu taşıtlardan kaynaklanmaktadır. Özellikle kış döneminde (Ekim-Mart) evsel ısınmada düşük kalorili, yüksek kükürt oranlı kömürlerin kullanılması hava kirliliğinin daha fazla yaşanmasına neden olmaktadır. Bunların yanında büyük şehirlerimizde çarpık kentleşme, şehirlerin topoğrafik yapısı, atmosferik şartlar (enverziyon) ve meteorolojik parametreler (rüzgar), bina ve nüfus yoğunluğu gibi etkenler de özellikle kış sezonunda kirliliğin artmasına katkıda bulunmaktadır. Hava kirliliğinin başlıca kaynağı olarak her ne kadar konutlar ve endüstri gösterilse de motorlu taşıt kaynaklı egzozların oluşturduğu kirlilik de özellikle trafiğin yoğun olarak yaşandığı büyük kent merkezlerinde önemli bir problem oluşturmaktadır. Çevre ve Orman Bakanlığı olarak başta tüm mevzuat ve uygulamalarda; “Kirlilik Kontrolü” kavramı yerine “Kirliliğin Önlenmesi” kavramının ön planda tutulması açısından genel çevre politikaları ön planda tutularak çalışmalara hız verilmiştir.
Konuşmasına proje içeriği ile devam eden Osman Pepe “Hava Kalitesi ızleme Ağı“ projemiz ile Türkiye’de her ile yayılmış 94 ölçüm istasyonlarından elde edilen veriler, hem Bakanlığımız Çevre Referans Laboratuarında kurulan merkez bilgisayarına hem de her istasyon için ilgili il müdürlüklerimizde bulunan veri toplama bilgisayarlarına aktarılarak izlenmektedir. Söz konusu hava kirliliği ölçüm verileri çevre referans laboratuvarı merkez bilgisayarında değerlendirilerek saatlik ortalamalar şeklinde www.cevreorman.gov.tr adresinde yayınlanmaktadır. Bu sayede herkes soluduğu havanın kalitesini öğrenebilme imkanına sahip olmaktadır. Hava kalitesi ölçüm istasyonlarından alınan veriler günlük olarak Bakanlığımızda takip edilmekte ve limit değerlerde aşımlar olduğunda Valilikler uyarılarak gerekli önlemlerin alınması istenmektedir.
Valilikler enverziyon tahminini de dikkate alarak kirliliğin önlenmesi için tedbirler almakta ve alınan tedbirler hakkında halkın bilgilendirilmesini sağlamaktadırlar. AB direktifleri doğrultusunda 2014 yılına kadar Türkiye Geneline Hava Kalitesi Ölçüm Ağı Sisteminin 209 istasyona çıkartılması hedeflenmekte olup bununla ilgili çalışmalar aralıksız çalışmalarımız sürecektir.”
