ıpsala’da Türkiye’nin ilk ve tek entegre pirinç işleme tesisine sahip, pirinç sektörünün önde gelen firmalarından Sezon Pirinç’in faaliyetleri ıslam ülkelerini cezbediyor. Gıda sektöründe güç kazanmak isteyen ıslam ülkeleri Sezon Pirinç’e talip oluyor.
Türkiye’de pirinç alanında faaliyet gösteren şirketler iki ana grupta toplanıyor. Bir grup sadece çeltik işleyip çuvalla toptan satış yaparken, diğer grup çeltik işleyen tesislerden aldığı pirinci paketleyerek nihai tüketiciye ulaştırıyor. Sezon Pirinç ise her iki grupta da faaliyet gösteren, bu sektörde markalaşan az sayıdaki firmalardan biri. Pazara yılda 50 bin ton işlenmiş pirinç sunan Sezon, hem yerli hem de Amerikan pirinci işliyor ve kendi markasıyla yaygın perakende zincirleriyle tüm Türkiye’ye pazarlıyor. Sezon, farklı damak tatlarına yönelik Basmati, Jasmine ve Risotto gibi pirinç türlerini de piyasaya sunuyor ve ayrıca çeltik kabuğundan elektrik üretimi projesine de adım atmış durumda.
Sezon Pirinç’in piyasadaki bu faaliyetleri daha önce ıtalyanların olduğu gibi şimdi de ıslam ülkelerinin ilgisini çekti. Ortaklık tekliflerini doğrulayan Sezon Pirinç Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Erdoğan, “Gıda alanında yabancı ilgisi söz konusu. Türkiye’nin AB’ye entegre olmasına ilişkin olarak bu tür teklifler alıyoruz. ılk teklif ıtalyanlardan gelmişti şimdi de ıslam ülkelerinden teklif alıyoruz. Ancak yapılan tekliflere sıcak bakmıyor yurt dışında kendi markamızla büyümeyi tercih ediyoruz” dedi.
Dünyadaki sermaye hareketlenmeleri son derece kısıtlandığı halde Sezon Pirinç’e yönelik tekliflerin hem gıdanın stratejik bir ürün olmasından hem de Sezon Pirincin yurtdışı ve yurt içinde bilgi birikimi ve bağlantılarından kaynaklandığını ifade eden Erdoğan, Ortadoğu ülkelerinin de kendileri için birinci derecede stratejik olan bu alana girmek için Sezon Pirinç’e teklif getirdiklerini kaydediyor. ıslam ülkelerinin sermaye yapılarının güçlü olmasına rağmen üretimlerinin düşük olduğunu hatırlatan Mehmet Erdoğan, teklifler konusunda şu değerlendirmeyi yapıyor:
“Biz bu sektöre göre uluslar arası bilgi birikimi ve bağlantıları iyi olan bir firmayız. Yurtdışı pazarları iyi tanıyoruz. Türkiye’deki konumumuz da iyi. Dünyada uluslararası ticarette ağırlığı olan bütün şirketlerle yakın bağlarımız mevcut. Dolayısıyla bölgede uluslar arası oyuncu olmaya aday firmalardan birisiyiz. Bu değerlendirmeden sonra yabancı ortaklık tekliflerine bakarsak bunları üç şekilde değerlendirebiliriz;
1. Ülke olarak sizin üretim gücünüz yoktur. Ama üretim gücü olan bir ülke firması ile birliktelik yaparsanız bu size sinerji katar.
2. Eğer bir teknolojik birikiminiz yoksa bir teknolojik birikim know-how almak adına bir yabancı ortaklığa girersiniz.
3. Yatırım yapacaksınızdır bir sermaye hareketliliğine ihtiyacınız vardır. O zaman kaynağına bakmaksızın fonun kendisine bakarsanız.
Ortadoğu ülkelerinden gelen yatırım teklifi daha ziyade fonlarla ilgili. Bizim de şu anda böyle bir fon ihtiyacımız yok ve bu nedenle tekliflere sıcak bakmadık.
Son aylarda teklifler daha da artıyor çünkü, genelde gıda, özelde pirinç stratejik bir ürün. Ortadoğu için daha da stratejik bir ürün. Çünkü geçen yıl örneklerini çok net yaşadığımız gibi gıda ürünleri bedelini ödeyerek bile satın alınamaz duruma geldi. Ortadoğu ülkeleri için niye daha stratejik çünkü hiçbir üretimleri yok. Tamamen ithalatla ihtiyacını karşılıyor. Trilyonlarca fon varlıklarına rağmen pirinci, buğdayı alamadıklarını gördüler. O zaman da bu alana girmek öncelikleri oldu.
Öte yandan, son 1-2 yıldır yaşanan finans krizi de sektöre yönelik ilgiyi artırdı. Çünkü tüm sektörlerde talepteki gerilemeden kaynaklanan genel bir gerileme olmasına rağmen gıda sektörü diğer sektörlere nazaran uluslar arası ekonomik krizden daha az etkilendi. Dolayısıyla stratejik yönünü bir tarafa bırakın zaten doğrudan doğruya bir yatırım yapmak için de gıda en güvenli yatırım araçlarından birisi oldu. Pirinç dünyada 440 milyon ton üretilen ve tüketilen bir ürün bu bağlamda dünyada beslenmede kullanılan en temel ürün niteliğindedir .
