Omega-3 yağ asitlerinin sağlık açısından çok faydalı olduğu doktorlar tarafından önemle vurgulanmakta. Vücudun omega-3 ihtiyacının anne karnındayken başladığı, çocukluk, ergenlik, yetişkinlik ve yaşlılık boyunca da bu ihtiyacın devam ettiği belirtiliyor. Vücudumuz omega-3’ü kendisi üretemiyor, bu yüzden bu ihtiyacımızı gıdalardan ve özel üretilmiş besin takviyelerinden alabiliyoruz.
Soğuk sularda yaşayan yağlı balıklarda, keten tohumunda, bakliyatlarda, yeşil sebzelerde omega-3 bulunduğunu biliyoruz ancak özel olarak üretilmiş omega-3 hapları ve şurupları da bu ihtiyacı karşılamada pratik ve sağlıklı çözümler sunuyor. Ancak bu ürünlerin nasıl denetlendiği çok önemli. Balık yağının da diğer besinler gibi belli standartlar da üretilmesi gerekiyor.
Günümüzde kullandığımız ürünlerle ilgili kesin bilgilere ulaşabilmenin yolları var. Bunlardan biri de güvenilir ve tarafsız bir kuruluşta bu ürünlerin analizlerinin yapılması.
Guelph Research Park Üniversitesi’ne bağlı olarak, Omega-3 ürünlerinin analizi üzerine çalışmalar yapan, merkezi Kanada’da bulunan ve IFOS (International Fish Oil Standards) Programı’nı oluşturan Nutrasource Diagnostics Inc. bu kuruluşlardan biri.
Omega-3 Ürünleri ve Kaliteleri
Nutrasource Diagnostics Inc., sertifikalı laboratuvarlarında Omega-3 ve tüm balık ürünlerini, 
içerdikleri PCB (poliklorinebifeniller), civa, ağır metal ve oksidasyon seviyelerinin Beslenme Konseyi’nin Omega-3 ürünleri monografına ve insan tüketimi için güvenlik standartlarına uygunluğu açısından analiz etmektedir.
Dioksin ve furan seviyeleri, Dünya Sağlık Örgütü’nün standartlarına uygunluğu açısından analiz edilirken; ürünün Omega-3 konsantrasyonu da ambalaj üzerinde bulunan etikette belirtilen oranla aynı olup olmadığı araştırılmaktadır.
IFOS Programı, Omega-3 ürünlerinin etiketlerinde yazılan oranlar ile içeriğinde bulunan oranların aynı olmasını denetler.
IFOS Programı’na göre Ürün Kategorileri
IFOS Programı Omega-3 ürünlerini kategorilere ayırarak analiz etmektedir;
Ultra Rafine Ürünler Kategorisi: 1 gram balık yağında, EPA ve DHA konsantrasyonu %60’dan fazla olan Omega-3 ürünlerdir.
Doğal Seviyedeki Ürünler Kategorisi: EPA ve DHA konsantrasyonları orta seviyede (%18 EPA – %12 DHA gibi) olan ürünlerdir.
Kombine Ürünler Kategorisi: Omega-3’ün yanısıra içerisinde spesifik sağlık alanlarında önemli olabilen (göz sağlığı için kullanılan lutein gibi) farklı aktif içeriklerin de bulunduğu ürünlerdir.
Çocuk Ürünleri Kategorisi: Çocuklara uygun olarak pazara sunulan ve Ulusal Sağlık Enstitüsü’ne göre balık yağının bir gramında belli minimum DHA seviyeleri içermesi gereken ürünlerdir.
Fonksiyonel Yiyecek Ürünleri Kategorisi: ıçerisinde EPA ve DHA bulunan yiyecek ve içecek ürünleridir.
Hammadde Ürünleri Kategorisi: GOED (Global Organization for EPA and DHA) monografına uygun olarak EPA ve DHA içeriğine sahip Omega-3 hammadde ürünleridir.
Evcil Hayvan Ürünleri Kategorisi: Evcil hayvan yiyecekleri ve besin destek ürünleri.
IFOS Programı Değerlendirme Kriterleri
Her Omega-3 ürünü, kendi kategorisinin kriterlerine göre değerlendirilmektedir ve onaylandığı her kriter için bir yıldız almaktadır. Her kategori için geçerli olan bazı kriterler de bulunmaktadır.
Değerlendirme Kriterleri:
Konsantrasyon, ürün kategorisine göre değişkenlik gösterir. Ultra Rafine Ürünler Kategorisi’nde ‘Ürün konsantrasyonunun %60’dan yüksek olması’, Çocuk Ürünleri Kategorisi’nde ve diğer kategorilerde, ‘Ürün etiketinde yer alan EPA-DHA oranlarının ürün içerisinde gerçekten yer alıp almadığı’dır.
PCB (poliklorinebifeniller) ve dioksin seviyesi: Ürünlerin kimyasal atıklar yönünden ne kadar saf ve güvenilir olduğunun analiz edildiği kriterdir.
Oksidasyon seviyesi: Omega-3 ürünlerinin dayanıklılığının Beslenme Konseyi’nin belli kriterlerine göre analiz edilmesidir. Bu kategoride:
Ağır metal ve civa seviyesi: Bir Omega-3 ürününde bulunan ağır metal ve cıva seviyesi analiz edilerek, kabul edilen limitleri geçip geçmediği sorgulanır.
Son yıldız ise, ürün diğer 4 kriterden onay aldığında verilir.
Tüm Omega-3 ürünlerinin bu kriterleri geçerek IFOS belgesi alması, kullanıcıların hem Omega-3 ürünlerinden daha fazla fayda sağlayabilmesine hem de bu ürünlerin güvenilirliğinin artmasına yardımcı olacaktır. Bu şekilde, Omega-3 ürünü kullanırken veya önerirken, içerisinde ‘ne olduğunu’ bildiğimiz bir Omega-3 ürününü kullanmamız mümkün olabilir.
