Çocuk Vakfı, ortaöğretimde 5, ilköğretimde 4 yıldır sürdürülen 100 Temel Eser uygulamaları için hazırlayacağı rapor için ilk kez çocuk görüşü alınmasına öncülük ediyor. Çocuk hakları temelinde ve çocuğun gelişim hakkı çerçevesinde hazırlanan anket 10 bölümden oluşuyor. Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin temel kriterlerinden olan çocuğun görüşünün alınması bağlamında hazırlanan anket 8 soru ve 2 değerlendirme başlığından oluşuyor. 100 Temel Eser Raporu’nda özel bir bölüm olarak yer alacak çocuk görüşü için 81 ilin çocuklarının katılımı amaçlanıyor. Çocuk görüşü çalışmalarını, Çocuk Vakfı Çocuk Hakları Okulu sürdürüyor.
100 Temel Eser’in Millî Eğitim Temel Kanunu’na, BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşmesi’ne, Türkçe ve Edebiyat Dersleri Programları’na uygun olup olmadığının incelenmesi ve okuma alışkanlığına olumlu olumsuz etkilerinin tespitine yönelik hazırlanacak rapor için çocuklara, öğretmenlere, velilere, Türkçe ve edebiyat öğretmenlerine, gelişim uzmanlarına, çocuk hakları uzmanlarına, çocuk ve ilkgençlik kitabı yazarlarına ve çizerlerine, kütüphanecilere, yazar ve yayıncı kuruluşlarına, eğitim sendikalarına, kültür, sanat ve edebiyat çevresine ve okuma programı uzmanlarına Haziran 2009’dan bu yana 10 ayrı mektup gönderildi.
Çocuk Görüşü Anketinin ıçeriği
100 Temel Eser’le ilgili çocuk görüşü alınmasına yönelik çocuk anketinin içeriği 8 soru ve 2 değerlendirme başlığından oluşuyor:
1. Sizce, 100 Temel Eser uygulamasını neden başlatmış olabilirler?
2. 100 Temel Eser’in seçiminde görüşünüz alındı mı ?
3. 100 Temel Eser’den şimdiye kadar kaç kitap okudunuz ?
4. 100 Temel Eser arasından okuyacağınız kitapları nasıl seçtiniz?
5. 100 Temel Eser konusunda ailenizin bilgisi var mı ?
6. 100 Temel Eser uygulamasının size göre en önemli üç yararını sıralayınız.
7. 100 Temel Eser uygulaması, okuyacağınız kitapları seçme konusunda özgürlüğünüzü sınırlandırıyor mu ?
8. 100 Temel Eser uygulamasının size göre eksiklikleri nelerdir ?
9. 100 Temel Eser arasında okuduğunuz kitapları nasıl edindiniz?
10. Sizce 100 Temel Eser uygulaması devam etmeli mi etmemeli mi?
100 Temel Eser Raporu için 31 Temmuz 2009 tarihine kadar çocukların cevaplandıracağı anket soruları ve bildirecekleri görüşler hazırlanacak rapora yansıtılacak.
Çocuk Vakfı Başkanı Mustafa Ruhi şirin’in 100 Temel Eser Raporu ile ilgili ikinci açıklaması şöyle:
100 Temel Eser uygulaması başladığı günden bu yana gündemden hiç düşmedi.Dünyada örgün eğitim içinde kitap ve yazar öneren ülkelerdeki tartışmaların benzeri Türkiye’de de yaşanıyor.Çünkü herkesin listesindeki kitaplar farklı.Türkiye’nin okuma alışkanlığı konusu önce kültürel bir alandır.Okur yetiştiremeyen bir eğitim sistemine yapılan bilinçsiz eklemelerin, sorunun derinleşmesinden öte bir anlam taşımadığını 100 Temel Eser uygulamasıyla fark etmek zor olmadı. Millî Eğitim Bakanlığı tarihinde ilk kez pedagojik yöntem belirlenmeden 100 Temel Eser uygulaması ile zorunlu okunacak kitap listeleri açıklandı.Ne Talim ve Terbiye Kurulu’nun görüşü alındı, ne öğretmenlerin ve asıl önemlisi hiçbir aşamada çocuk görüşü de alınmadı.Dünya’nın totaliter bazı ülkelerinde bu tür uygulamaların var olduğunu biliyoruz.Türkiye uygulaması da bu ülkelerden farklı değil.Türkiye’nin önce okuma alışkanlığı sorununu nasıl çözmesi gerektiği üzerinde düşünmesi gerekir.Okuma alışkanlığı kazandırmak amacıyla örgün eğitim içinde okulöncesi, ilköğretim birinci ve ikinci kademe, ortaöğretim düzeyindeki çocuk ve ilkgençlik çağı öğrencilerine çok yönlü, çok seçenekli ve aşamalı, medya okuryazarlığını da içine alacak bir okuma programı’nın hazırlanması gerekir.Çocuklara ve ilkgençlik çağındaki öğrencilere medeniyet merkezli kültür, dil ve edebiyat evreni bağlamında türleri, kültürel birikimi ve özellikle edebiyatı büyüme ve gelişim süreçleriyle ilişkilendiren, temel eserleri ve Dünya klasiklerini okuyacak düzeye getirmeyi amaçlayacak okuma programı düzenlenmeden yapılacak uygulamalar tam anlamıyla gelişim hakkı ihlalidir. Millî Eğitim Bakanlığı’nın bir an önce, 100 Temel Eser başlığı altında 120’yi aşan yayınevinin yayımladığı kitapları incelemesini öneriyoruz.
