Raporda; 2008 Ocak-Eylül döneminde 34 AVM açılmasına rağmen, 2009 yılının ilk yarısında yedi AVM’nin açıldığı, ancak piyasadaki hareketlenmeyle birlikte sadece üçüncü çeyrekte sekiz AVM açılışının yapıldığı ve bu gelişmede özellikle Ramazan ayı sebebiyle açılışların hızlanmasının etkili olduğu belirtildi. Üçüncü çeyrekte; ıstanbul’da 212 Power Outlet Centre, Carrefour Bahçelievler ve M1 Merter; Ankara’da Gordion AVM ve Via Life Fashion Outlet, Tekirdağ Dream Centre, Konya Parksite Adese AVM ve Antalya Özdilek Park Alışveriş Merkezi’nin açılışları gerçekleşti.
Anadolu’da açılan yeni alışveriş merkezlerine rağmen, ıstanbul halen sahip olduğu 2.01 milyon m² kiralanabilir alanla Türkiye perakende piyasasının %38’ini oluşturuyor. Son rakamlara göre; 1.4 milyon m² inşaat halinde bulunan projeyle birlikte, 2011 sonu itibariyle ıstanbul’daki toplam kiralanabilir alanın 3.5 milyon m²’ye, Türkiye toplam perakende piyasasının ise 8 milyon m²’ye ulaşması bekleniyor. Toplam kiralanabilir alan baz alındığında %34.4 ile en büyük pazar payına, toplam kiralanabilir alanı 60,000 m²’den fazla olan üst bölgesel merkez’ler sahip.
Jones Lang LaSalle Türkiye Başkanı Avi Alkaş; ’ Bereketli Eylül ayı, kış dönemi için perakende ciro beklentilerini güçlendirdi. ÖTV indirimlerinin sona ermesi sektöre kısa süreli bir durgunluk yaşatabilir; yeni öğretim yılının başlamasının yarattığı olumlu hava bunu telafi edecektir. Yabancı finans kuruluşları tarafından Türkiye’nin 2010 yılı büyüme öngörülerinin son dönemde güçlü bir şekilde revize edilmesi de bu havayı körükleyecektir. Nitekim IMF’nin en son toplantılarda açıkladığı Türkiye için % 3.7’lik büyüme Türkiye’nin yine en güçlü büyüyen ekonomilerden biri olacağını gösteriyor’ dedi.
Perakendeci Talebi, Birincil Alışveriş Merkezleri ve Cadde Mağazacılığı ıçin Yüksek Seyrediyor
2008 yılının ikinci yarısından itibaren yavaşlama trendine giren perakendeci talebi, birincil alışveriş merkezleri ve cadde mağazacılığı için yüksek seyretmektedir. Ayrıca tüketicilerin artan fiyat hassasiyetlerinden ötürü ise outlet merkezlerine olan perakendeci talebi de güçlü olarak devam etmektedir. Raporda, 2009’un üçüncü çeyreğinde MediaMarkt, Best Buy gibi elektronik perakende zincirleri, halen güçlü taleplerine rağmen, kriz öncesi dönemle karşılaştırıldığında çok daha muhafazakar genişleme planları yaparak büyüme stratejilerine sıkı sıkıya bağlı kaldığı; lüks perakende sektöründe ise Prada ve Miu Miu’nun ıstanbul mağaza açılışları gerçekleştirdiği, ayrıca Brioni, Hermes, Lanvin, IWC ve Hublot gibi yeni markaların da Türk pazarına giriş yaptığı belirtiliyor.
Ankara, En Yoğun Perakende Piyasası
“Türkiye Perakende Piyasası 2009 Yılı 3. Çeyrek” raporuna göre; 1.000 kişi başına düşen 190 m²’lik kiralanabilir alanla en yoğun piyasa Ankara olurken, Ankara’yı 158 m² ile ıstanbul, 122 m² ile ise Denizli takip ediyor. Bu rakamların; Prag’da 610 m², Budapeşte’de 369 m² ve Moskova’da 230 m² olan kiralanabilir alanların halen çok daha altında olduğuna dikkat çekilmekle birlikte söz konusu şehirlerdeki güçlü alım gücü de not ediliyor.
Küresel Yatırımcıların Türkiye’ye ılgisi Sürüyor
Türkiye’nin gayrimenkul piyasasının kendine özgün özelliklerinin yatırım piyasası için hem avantaj, hem de dezavantaj sağladığını belirten rapora göre; pazarın büyük bir çoğunluğuna hakim olan yerel gayrimenkul sahipleri, Avrupalı ve diğer gelişmiş piyasa yatırımcılarından çok daha az borçluluk oranlarına sahip olduğu için, likidite sıkışıklığı yaşamadı. Bu sebeple mali sıkıntılar dolayısıyla piyasaya çıkan gayrimenkul arzı çok kısıtlı kalmıştır. Bu durum, Türkiye’de fiyatlarda çok sınırlı değişim olmasına neden olurken, gelişmiş piyasalarda yaşanan güçlü fiyat değişimleriyle Türkiye’yi kıyaslayan yabancı yatırımcıların Türkiye piyasasını cazip görmemesine neden olmuştur. Orta ve Doğu Avrupa’nın büyük ekonomilerinde, getiri oranlarında 150-200 baz puan arasında düzeltme yaşanırken, Türkiye’de 2007 sonundan itibaren 125 baz puan değişim olduğu varsayılmaktadır.
Jones Lang LaSalle Türkiye Başkanı Avi Alkaş; “Global ekonomik koşullara karşın, Türkiye ekonomisinin beklenen yüksek büyüme oranları, AB ile müzakere sürecinin yavaşlayarak da olsa devam etmesi ve Türkiye’nin uzun dönemde güçlü potansiyeli nedeniyle küresel yatırımcıların halen Türkiye yatırım piyasalarıyla ilgili olduğu ve zaman zaman yatırım olanaklarını değerlendirdiğini görüyoruz” dedi.
