Önümüzdeki seçimlerde kadınların Meclise daha çok girebilmeleri için KA-DER’in (Kadın Adayları Destekleme ve Eğitime Derneği) başlatmış olduğu kampanya dahilinde kadınlar bıyık taktılar.
Bu konudaki ilk düşüncem; iyi ki kadınlar bıyıklı yaratılmamış. Çünkü bıyık onların o güzel ve bakımlı yüzlerinde çok kötü duruyor.
Amaç da bu olsa gerek. Çok kötü gözükecek bir imajla ya da farklı bir görüntüyle dikkat çekmek…
Bıyıklı olmak şeklindeki bu tercih şıkkı biraz da erkelere benzemek amacı taşıyor yorumlarını beraberinde getirebileceği için başka yönlere çekilebilir. Kadınların siyasete girmek yolunda verdikleri mücadelelerde dikkatli olmaları gerekir.
1997 yılında kurulan KA-DER, 1999 genel seçimlerinde adını duyurdu. O yıllarda yakından takip ettiğim, bazı toplantılarına katıldığım KA-DER çok önemli projeler geliştiremedi. Kadınların siyasette var olmaları konusunda haklılıklarını çok fazla yükseklere taşıyamadı. Özellikle mücadele verdiği ilk yıllarda, dernek yönetimindeki bayanların yakın oldukları partilerden aday olabilme yarışları, amaçlarını kısıtlamış oldu. ıyi başlamışken eleştirilme noktasına geldiler.
Sonuçta bir dernek olarak bakılırsa ve derneklerin faaliyetlerini hangi zor şartlarda gerçekleştirdiği düşünülürse gene de KA-DER için başarılıdır denilebilir.
Kuruluşundan bu yana farklı olacak, ses getirecek bir kampanya yapmak istedi KA-DER. Bu defa bıyıklı kadınlarla ses getirdi diyebilirim. Ancak bu ses ne kadar sonuç getirecek henüz belli değil.
Kadınların siyasette var olmaları konusunda yanlış bir anlaşılma da, sanki sadece milletvekili olmak için siyasete girileceği. Öyle değil aslında. Tabanı besleyen bir hemcins çoğunluğu olmadığı sürece tavanda söz sahibi olmak kolay değildir. Birçok kez yazdım, birçok kez değinmeye çalıştım, kadınlar siyasette olacaksa eğer bu var olma siyasetin her aşamasında, her basamağında olmalıdır. Yerel yönetimlerde, belediye meclislerinde, parti yönetimlerinde, vs.
Kadın kolları kandırmacası ortadan kaldırılmalı ve kadınların bir koldan erkeklere yardım eder imajı silinmelidir. Aksi takdirde kadınlar, bir koldan erkekleri destekler, evde erkeğe yemek yapar, çamaşır yıkar konumundan öte gidemeyecektir.
ılk Meclis’te bugünkünden çok daha fazla temsil edilen kadınların, o yıllardan sonra Meclis’teki temsil yüzdesi 4 ya da 5’i geçememiştir. Birçoğu ilk sıralardan değil geri sıralardan tesadüfen seçilip Meclise giren %4-5’lik orandaki kadın seçilmişler de kadınlar adına hiçbir mücadele verememişlerdir maalesef.
Bıyıklı kadınlar kampanyası devam ederken çeşitli tartışma ve görüşler de öne çıkmaktadır.
Kadınların bağımsız aday olması, kadınlara kota uygulamasının şart olması gibi.
Kadınların bağımsız aday olmasına bakalım önce.
Bağımsız adaylık öncelikle çok para ister. Bağımsız bir adayın kendini tanıtması, il bazında dolaşması, reklam yapması, yerel medyayı kullanması, etrafında kendisi için çalışacak olanları finanse etmesi parasal yönden hiç kolay değildir. Toplumda bir yeri olan, iyi bir işi, iyi bir kariyeri olan kadın çok sayıda değildir. Üstelik de bu konumdaki kadınlar siyaseti düşünüyorlarsa eğer gelip bağımsız aday olup para harcarlar.
Bir işi ya da iyi bir geliri olmayan kadınlar da zaten siyasete baştan uzaktırlar. Her şeyden önce hangi parayla siyasete gireceğim şeklinde düşünmektedir.
Toplumumuzda kocası tarafından finanse edilerek siyasete girmesi sağlanacak kadın da çok azdır ya da tek tüktür.
Yani bağımsız adaylık kadınlar için iş olsuna çıkılmış bir yol olur. En azından şu zaman dilimlerinde, içinde bulunduğumuz Türkiye şartlarında bunu böyle değerlendirmek en doğru yaklaşımdır. Tamamen kadın destekli bir toplum olduğumuz zaman, “bağımsız kadın aday kim ise ona oy vereceğim” diyen bir toplum bilinci geliştiği zaman böyle bir uygulamayla başarı yakalanabilir. Toplumun genelindeki kadına karşı olan önyargı hala yükseklerde seyrederken bağımsız kadın aday olmak, Mehmet Ağar’ın Elazığ’dan bağımsız aday olmasıyla aynı şey olmayacaktır…
Kadına kota meselesine gelince, bu daha önemlidir ve olmalıdır. Erkek egemen Türk siyasetinde, kadınlara ayrılmış bir kontenjan olmadan siyaseti erkelerin elinden almak aslanın ağzından ekmek almak gibi bir şeydir. Kotadan yana olan partilere bile bakıyorsunuz listelerinde ya da partilerinin çeşitli kademelerinde belirgin bir kadın sayısı göremiyorsunuz. Savunma hazır tabi ki; “kadın aday ya da siyasetle ilgilenen kadın bulamıyoruz” diyorlar. Bulamazsınız tabi. Kadınlar siyaset konusunda ürkütülmüşler bir kez. Para lazım, paran olsa da listeye girebilmek için torpil lazım, listeye girsen de çevre desteği lazım, vs, vs…
şartlar kadınların siyasete yönelmesini sağlayacak kadar olgunlaşmadığı sürece kadınların bıyık takması sadece onlara yakışmayan bir sonuç yaratır.
Çok geniş bir mevzu, çok detaylı tartışma gerektiren bir konudur kadın ve siyaset. Önce toplum bilincinin, halk kültürünün, seçmen desteğinin ne dediği önemlidir kadını siyasete taşımak için. Sonrasında siyasetteki erkek egemenliği ya da kadınlara siyasette yer vermeme bencilliği kendiliğinden değişmeye mahkumdur.
KA-DER toplumu yönlendirebilecek, kadın desteğine yönelmiş bir seçmen oluşması konusunda etkili çalışmalar yapan bir misyon üstlenebilir. Sadece farklı olmak ya da farklı kampanyalar düzenlemek başarılı bir sonuca ulaşmak için yeterli olmayabilir
