Fütürizm; ‘oluşmuş bir gelecek vardır, biz ona gider ya da onu tahmin ederiz’ şeklindeki algıyı değiştirmeyi hedefleyen bakış açısıdır. 21’inci yüzyılın fütürizmi, bilgi ve teknolojiyi kullanarak muhtelif gelecekler oluşturulabileceğini kabul eder ve yaşamın tüm boyutları için alternatif senaryolar ile olumlu gelecek tasarımı yapılabileceğini benimser. Bu yaklaşım, multidisipliner, uzgörülü (uzak, uzman, uzlaşmacı), yenilikçi, stratejik ve sürdürülebilir öneriler geliştirmeyi hedefler.
Fütürizm, ilk kez 1909’da, yani tam 100 yıl önce yayımlanan Fütürist Manifesto ile duyulmuştur.
1909 Fütürist Manifestosu
Fransa’da Le Figaro’nun ilk sayfasında yayınlanan, ıtalyan şair Tomasso Marinetti’nin 1909 Fütürist Manifestosu, teknoloji ve gelecek konularına vurgu yapan modernist bir sanat hareketi olarak ortaya çıkmıştır. ılk fütüristler, sadece sanat ve edebiyata başkaldırmıyor, araba, uçak gibi araçların ve endüstriyel gelişmelerin insanoğlunun doğaya karşı zaferi olduğunu belirterek, modern yaşamın getirilerine dikkat çekiyorlardı. Teknolojiye, demir raylara, sanayi devriminin gelişmelerine hayranlığı yansıtıyor; hızı, dinamizmi, makineleşmeyi, savaşçılığı, sanayi girişimlerini, tersane ve makineleri övüyorlardı. ılk Manifesto; tehlike tutkusunu, enerji ve ataklığı, korkusuzluğu, gözü pekliği, başkaldırıyı yansıtıyor, bu akımı besleyen düşünce saldırganlığını yüceltiyor, açıkça insanları savaşa ve rekabete çağırıyordu.
Sanayi Devrimi’nin ilk yıllarındaki değişim ve eğilimleri özetleyen 1909 Manifestosu’nun ne yazık ki tamamına yakınının gerçekleştiğini görüyoruz.
Sonuçta, 1909 Manifestosu görevini yapmış ve insanlık geçen 100 yılda iki Dünya Savaşı ve pek çok irili ufaklı savaş, art arda gelen krizler ve teknolojik icatlarla hızlı bir değişim yaşamıştır. ınsanlık arayışını sürdürmüş, ‘daha hızlı ve daha çok’ uğruna temel değerlerini yitirmiş ve bugünlere gelinmiştir.
Olanlardan hepimiz sorumluyuz. Tıpkı gelecekten sorumlu olacağımız gibi…
Bu nedenle içinde olduğumuz büyük arayış döneminde, yeni bir manifestoya ihtiyaç vardır. Fütürizm artık, insanlığın geleceğe ilişkin uzgörülerde bulunarak bilinçli bir farkındalıkla ideal gelecek kurma arayışını sembolize etmektedir. Fütürizm, yeni anlamıyla dünyaya 1966 yılında Washington DC’de kurulmuş, kar amacı gütmeyen World Future Society (WFS) aracılığıyla yayılmıştır. Türkiye’de Fütüristler Derneği tarafından temsil edilmektedir. Okumakta olduğunuz, Türkiye’nin ilk Fütürist Manifestosu Fütüristler Derneği’ni tarafından hazırlanmıştır.
Türkiye Fütüristler Derneği, ‘olumlu Gelecek Tasarımı’nın temel ilkelerini 2009 Fütürist Manifestosu ile belirledi.
Fütürist Manifesto – 2009
ınsanlık tarihinin en önemli değişimlerinden birini geçiriyoruz. Dünyada, her anlamda tıkanıklık, mutsuzluk ve karamsarlık hâkim. Kendimize yeni hedefler koymalı, yeni motivasyon unsurları belirlemeliyiz.
Geleceğin nasıl olacağını değil, sahip olduğumuz bilgiyi doğru kullandığımızda kurabileceğimiz yenidünya uygarlığının nasıl olabileceğini uzgörebilir, onu şekillendirebiliriz. Bilgi ve teknolojiyi kullanarak muhtelif gelecekler oluşturulabileceğini kabul etmeli ve yaşamın tüm boyutları için alternatif senaryolar, olumlu gelecek tasarımları yapılabileceğini benimsemeliyiz.
Açlık, fakirlik, savaş gibi büyük insanlık sorunlarının engellenebilir ve kabul edilemez olduğuna inanan bir kültürü inşa etmeliyiz. Bu konuda taviz vermek, geleceğe kalacak mirasımızda, bu sorunların aynen tekrarlanması demektir.
Sürdürülebilir küresel gelecek için etik değerlere olan duyarlılığın artırılmasını ve uluslararası ortak bir hukuki düzenin kurulmasını sağlamalıyız.
Dünya zengin kaynaklara sahiptir. Bu kaynakların belli sayıda ülke ve/veya toplum tarafından kontrol edilmesini engellemeli, çalışmak-üretmek için yeni teşvik mekanizmaları ve sistemleri hayata geçirmeliyiz.
Dünyayı ve kaynaklarını tüm insanlığın ortak mirası olarak kabul eden anlayış ve uygulamalar geliştirmeliyiz.
Çok gelişmiş teknolojilere sahibiz. Daha da gelişmişlerini yaratacağız. Yeni teknolojilerin evrene zarar vermemesi için sosyal ve ekonomik sistemlerimizin refahımızı artıracak olan teknoloji ile aynı hızda gelişmesini sağlamalıyız.
Barışçı ve sürdürülebilir küresel uygarlığın kurulmasını sağlayacak uygulanabilir planlar geliştirmeli, kâğıt üzerinde kalan insan haklarını yaşamın merkezine oturtmalıyız.
Doğal kaynakları temel alarak sosyal adaleti en insani ve en etkili biçimde sağlamalıyız.
Tüm mal ve hizmetler herkes için kolay ulaşılabilir hale getirmeliyiz.
ınsanın akıl ve zekâsını kullanarak; yaratıcılığını teşvik etmek için teknolojiden yararlanmasını sağlamalıyız.
21’inci yüzyıl fütüristleri;
- Farklı olma cesaretine sahiplerdir
- Kendisi ve tüm insanlık için olumlu, ilerici, yenilikçi vizyon geliştirir.
- Kişi, kurum ve toplumların yararlı, etkin yol haritası oluşturmalarına yardımcı olur.
- ınsanlıktan sorumlu olduğunu bilir.
- Geleceğin seyircisi değil, tasarımcısı olması gerektiğinin farkındadır.
- Çağdaşlık sözcüğünün günü yaşamakla sınırlı olmadığını bilir ve davranışlarıyla bunu yansıtır.
- Geleceği uzgörür.
- Dünyayı kendine, kendini dünyaya ait hisseder.
- Dünyanın örgütlenmesinde yer almak ister.
- Fütürist yaklaşımları kullanarak, kitlelerin fütürist bilinç geliştirmesine önderlik eder.
