Kolajen (Collagen) ve Cilde Etkisi

Bu yazıda size cildimizin yapı taşı kolajeni tanıtmak istiyoruz. Kolajen için güneşin verdiği zarara karşı korur, bakımı için yeterli su ve C vitamini almanız için sizlere kolajeni kimyasal yapısıyla basit bir şekilde anlatacağız.

Cildimiz, vücudumuzdaki organlar arasında en geniş yer kaplayanıdır. Sağlıklı ve güçlü olmasını ise aktif ve sağlıklı collagen hücrelerine borçlu olacaktır.

Kolajen’in 3’lü Zinciri

Kolajen birbiri üzerine sarılmış 3 zincirden meydana gelir. Her bir zincir 1400 amino asit uzunluğundadır (resimde 20 kadar amino asiti görüyorsunuz). 3 amino asidin tekrarlanması ile dengeli bir yapı oluşur. 3.amino asit gliserindir ve içerde kalır. Dışarıda ise proline ve hidroksiproline bulunur. 

Vücudumuzdaki tüm proteinlerin ¼’ü kolajen’dir. Kolajen, moleküler telleri şekillendirerek, tendonları ve boşlukları güçlendiren, cildin ve iç organların esnekliğini sağlayan ana yapısal proteindir. Kemikler ve dişler de kolajen’e eklenen mineral kristalleri ile oluşmuştur. Kolajen vücudumuzun yapısını oluşturur. Yumuşak dokuları destekleyerek, iskelet ile buluşmalarını sağlar. Vücutta bu derece önemli fonksiyonlar oluşturmasına karşın, çok basit bir proteindir.

Taze ve sağlıklı kolajen cildinize, vücudumuzun dış tehditlere karşı korunmasında ve genç ve güzel görünmemizde yardımcı olur. Ancak kolajen bazen çok kolaylıkla zarar görür.

Kolajen Nasıl Zarar Görür?

Bilim adamları kolajen’deki azalmanın ciltte gözle görünür kuruluk, kırışıklık ve donukluk yarattığını buldular. Yıllar geçerken, cildimiz güneşin etkisi (foto yaşlanma ya da photoaging olarak tanımlanıyor) ile yaşlanıyor. Aslında cildin yaşlanmasında foto yaşlanmanın payı hemen hemen % 90 olarak belirlenmiş.

Cildin en üst tabakası “epidermis” olarak bilinir. Epidermis cildin bütünlüğünü sağlayan 3 tabakadan oluşur. Kolajen foto yaşlanma sonucu tükenirken, epidermis dokusu da canlılığını kaybeder. 3 tabaka birden sarkmaya ve çatlamaya başlar ve çöker.

C Vitamininin Önemi

Kolajen’in dengesi için hidroksiproline çok önemlidir. Hidroksiproline, aslında proline amino asidinin hafif değişmiş şeklidir. Bu değişiklik için C vitamini ve oksijen gerekir. Ancak vücut C vitamini yapamaz,  eğer biz de yiyeceklerimiz içinde yeterli C vitamini almayı ihmal edersek, sonuç cildimiz için bir felaket olacaktır. C vitamini eksikliği, hidroksiproline’in üretimini yavaşlatır ve yeni kolajen oluşmasını durdurur. Bu da hastalığa yol açar. Dişler kırılır ya da çürür. Kolajen’in günlük tamir işlemi de gerçekleşemez.

Nasıl Tamir Edilir?

Aslında canlı hayvanlardan alınan kolajen yemeklerde kullanılıyor. Ancak proteinlerin çoğu gibi, kolajen de ısıtılınca yapısını kaybeder. Üçlü zincir çözülür ve ayrılır.

Bugüne kadar kolajen’in bilinen tek tamir etme şekli, doğrudan cilt altına enjekte edilmesiydi ama bu bir hayli pahalı bir operasyondur ve alerjilere yol açabilir. Son zamanlarda ABD’de piyasaya çıkan bazı kremler kolajeni cilde ekleyebildiklerini iddia ediyorlar.

Kolajen enjeksiyonu 1970’lerde geliştirildi ama 1980’lere kadar yayılmadı. Resimdeki türden küçük kırışıklık altlarına enjekte edilir. Ancak yukarıda da belirttiğimiz üzere canlı sığırlardan alınan kolajenler kullanılır ve bunlar genellikle alerji yaparlar. Bu nedenle alerji testi uygulanır ve 1 ay beklenir. Derinin hemen altına enjekte edilir. Bazen enjekte edilen kolajenin daha alt tabakalar arasında yok olması nedeniyle bu bölgede düzeltme yapmak gerekebilir. Zaman içinde de kolajen vücud tarafından yutulur ve yeniden enjesiyon gerekebilir.